Deponija Vis
Iznad remedijacijske vrijednostiIspitani mediji
Sažetak
Deponija Vis je neformalno, nesanitarno odlagalište na brdu Vis kod Kalesije, u funkciji oko dvadeset godina i neaktivno posljednjih desetak. Površina je prekrivena zemljom i zarasla u šumu, ali se otpad povremeno i dalje odlaže. Krečnjačko-dolomitna podloga visoke propusnosti omogućava brzo procjeđivanje, a oko 400 metara nizvodno nalazi se kaptirani izvor iz kojeg stanovništvo pije vodu. Preliminarno ispitivanje pokazalo je teže zagađenje: nikal je u tlu i sedimentu bio daleko iznad nivoa koji ukazuje na potrebu za sanacijom, hrom je taj nivo dostigao u površinskom tlu i sedimentu, a u samom izvoru pitke vode kadmij je premašio standard kvaliteta.
Nalazi ispitivanja
Nalazi koji zahtijevaju pažnju
- U površinskom sloju tla, u dubljem sloju tla i u sedimentu nikal je bio daleko iznad nivoa koji ukazuje na potrebu za sanacijom — najozbiljniji nalaz na lokaciji.
- Hrom je u površinskom tlu i u sedimentu također dostigao taj nivo koji ukazuje na potrebu za sanacijom.
- Kobalt je bio iznad nivoa na kojem se zemljište više ne smatra čistim u cijelom ispitanom tlu i sedimentu, a kadmij, bakar i cink u površinskom tlu i sedimentu.
- U obližnjem kaptiranom izvoru koji stanovništvo koristi za piće kadmij je premašio standard kvaliteta vode, uz već uočene znakove biološkog zagađenja.
Pozitivni nalazi
- Olovo i selen bili su unutar propisanih granica u cijelom ispitanom tlu i sedimentu.
- U dubljem sloju tla kadmij, bakar i cink ostali su unutar propisanih granica — manje zagađeni nego površinski sloj.
- Zagađenja povezana s naftom i sa sagorijevanjem bila su unutar propisanih granica u svim uzorcima tla i sedimenta, a uzorak procjedne vode iz odvodnog kanala zadovoljio je granične vrijednosti ispuštanja.
Galerija fotografija
Rezultati projekta predani su nadležnim institucijama kao osnova za unapređenje regulative i strateško planiranje daljnjih aktivnosti.
Pravni osnov
- Odluka o karakterizaciji površinskih i podzemnih voda, referentnim uslovima i parametrima za procjenu stanja voda i monitoringa voda („Službene novine FBiH“ br. 01/14)
- Uredba o uslovima ispuštanja otpadnih voda u okoliš i sisteme javne kanalizacije („Službene novine FBiH“ br. 26/20, 96/20, 01/24)
- Pravilnik o graničnim i remedijacionim vrijednostima zagađujućih, štetnih i opasnih materija u zemljištu („Službeni glasnik RS“ br. 82/21)
Zbog nedostatka referentnih vrijednosti za tlo i sediment u Federaciji BiH, pravilnik Republike Srpske primjenjuje se kao referentni okvir radi metodološke dosljednosti između entiteta.
