Rudnik uglja Raspotočje
Iznad remedijacijske vrijednostiIspitani mediji
Sažetak
Raspotočje je podzemni rudnik mrkog uglja u Zenici, obuhvaćen procesom zatvaranja rudnika u okviru pravedne tranzicije ugljenih regija. Uz jamsku infrastrukturu, na površini se nalaze pogon za separaciju uglja, radionice i skladišta, a dijelovi kompleksa okruženi su stambenim naseljem Donje Raspotočje. Preliminarno ispitivanje pokazalo je ozbiljnije zagađenje u površinskom sloju tla na više tačaka: selen i nikal dostigli su nivo koji ukazuje na potrebu za sanacijom. Dublji slojevi tla i sediment obližnjeg kanala bili su znatno čišći. Voda na lokaciji nije uzorkovana. Rijeka Bosna protiče na oko 250 metara.
Nalazi ispitivanja
Nalazi koji zahtijevaju pažnju
- U površinskom sloju tla na više mjesta preko rudničkog kompleksa selen je dostigao nivo koji ukazuje na potrebu za sanacijom — najozbiljniji nalaz na lokaciji.
- U površinskom sloju tla — uključujući područja gdje se odlaže jalovina i uz pogon za separaciju uglja — i nikal je dostigao taj nivo koji ukazuje na potrebu za sanacijom.
- Kadmij i kobalt bili su iznad nivoa na kojem se zemljište više ne smatra čistim kroz površinski i dublji sloj tla, a kadmij i u sedimentu.
- Bakar, cink i hrom bili su iznad tog nivoa u dijelovima površinskog tla, a spojevi povezani sa sagorijevanjem u dubljem sloju tla.
Pozitivni nalazi
- U dubljem sloju tla i u sedimentu obližnjeg kanala selen i nikal ostali su unutar propisanih granica — ozbiljno zagađenje površinskog tla nije se proširilo u dubinu ni u korito.
- Olovo, bakar, cink i hrom bili su unutar remedijacionih granica na cijeloj lokaciji.
- Zagađenja povezana s naftom i dugotrajni industrijski spojevi bili su unutar propisanih granica u svim uzorcima tla i sedimenta.
Galerija fotografija
Rezultati projekta predani su nadležnim institucijama kao osnova za unapređenje regulative i strateško planiranje daljnjih aktivnosti.
Pravni osnov
- Pravilnik o graničnim i remedijacionim vrijednostima zagađujućih, štetnih i opasnih materija u zemljištu („Službeni glasnik RS“ br. 82/21)
Zbog nedostatka referentnih vrijednosti za tlo i sediment u Federaciji BiH, pravilnik Republike Srpske primjenjuje se kao referentni okvir radi metodološke dosljednosti između entiteta.
